Leg persoonlijke contacten

Uitspraak van een starter

Toen ik deelnam aan een activiteit buiten de lesuren, leerde ik de leerlingen op een andere manier kennen. Dit was ook omgekeerd zo. Sindsdien loopt het veel vlotter tijdens de lessen.

– Stefaan Lamonte, mentor

Probeer niet één van hen te zijn

Je als leerkracht laten aanspreken als monsieur/mijnheer is op één na de beste tip voor beginnende leerkrachten, vind ik nog altijd. Het roept een psychologische barrière in.

– P. J., interim Frans

Contact met leerlingen – enthousiasme

Je enthousiasme verbindt

Wat me meeviel het eerste jaar was het enthousiasme van de leerlingen. Ik merk dat als je zelf enthousiast bent – dat ben ik wel, volgens mij – je het ook heel erg terugkrijgt van de leerlingen, in ieder geval van de meesten.

– Antoine Hoovers, tweede jaar leerkracht, op http://www.leraar24.nl

Een spel van geven en nemen

Ik ben in het onderwijs gestart als leerkracht Frans na een contract als onderzoeker aan de ULB. Zoals veel beginnende leerkrachten kwam ik terecht bij moeilijke – of niet heel gemakkelijke – leerlingen.

In sommige klassen was het bijna niet mogelijk om les te geven. Dat was zeer frustrerend. De intervisies met andere nieuwe leerkrachten hielpen me wel om me niet alleen te voelen. Maar wat mij nog het meeste geholpen heeft, zijn ten eerste de ‘tijd’ en ten tweede de scholen waar de leerkrachten samenwerken met de steun van de directie.

Om de mentaliteit van de jongeren te leren kennen en accepteren heb je tijd nodig. Ik was ouder dan dertig toen ik startte en was zelf altijd een modelleerling geweest op school. In team werken is onontbeerlijk om nieuwe manieren van lesgeven te ontwikkelen. Tijdens mijn lerarenopleiding had ik wel geleerd over discipline in de klas en hoe lessen in elkaar te steken, maar niet hoe de leerlingen in de hand te houden en hoe originele en communicatief sterke lessen in elkaar te steken.

Als de leerkrachten van een vak in team werken kunnen ze de lessen van elkaar gaan observeren en zo nieuwe inhouden en methodes leren kennen. Nascholingen kunnen ook helpen, maar het is niet altijd gemakkelijk om er tijd voor te vinden.

– Stéphanie, leerkracht

De juiste interactiestijl op het juiste moment

Fanny heeft klasmanagementsproblemen. Ze zal de leerlingen wel doen luisteren. Ze moeten gehoorzamen. Tenslotte is zij de lerares en wat ze zegt moet gebeuren.

Het gaat van kwaad naar erger. Leerlingen hebben er lol in om haar bozer en bozer te zien worden en Fanny wordt hardvochtiger met de dag.

Ik vraag haar om recht te staan en haar handpalmen tegen de mijne te zetten en zo hard mogelijk te duwen. Dan trek ik mijn handen weg en Fanny verliest het evenwicht. Ze ziet in dat hard tegen hard niet werkt.

– Rein Van Keer, mentor

Samengevat

Je kunt altijd opnieuw beginnen. Dingen zijn nooit voor altijd verpest.

– Hinke Douma, leerkracht

Stel je onderwijsstijl af op je leerlingen

Na enkele lessen stond mijn relatie met de klas bovenaan op mijn persoonlijke agenda. Ik moest en ik zou komaf maken deze weinig constructieve situatie. Het was op aansturen van mijn oom, die bedrijfsconsultant is, dat ik een nieuwe strategie probeerde.

De leerlingen moesten geresponsabiliseerd worden voor de orde en tucht in hun eigen klas. Bij wijze van experiment bracht ik dit in de praktijk door tijdens een les met hen te brainstormen en samen met hen regels vast te leggen waaraan wij ons allen in de toekomst zouden houden. […]. De tips uit de managementwereld bleken niet geschikt voor interactie met 15-jarig pubers in een schoolcontext. Tijdens de lessen die volgden werd het probleem alleen maar erger. De klas hield zich bewust niet aan haar voornemen en ik als leraar merkte dat ik de belofte om hardhandig op te treden niet kon waarmaken. […].

Hoewel ik tot op het einde van mijn stage voortdurend heb moeten ijveren voor het gezag in de klas, slaagde ik er na het opgeven van de responsabiliseringaanpak grotendeels in om de bewuste klas onder controle te houden. De tips van ervaren leraars waren hierbij zeer nuttig: vooraan in de klas blijven staan, nauwgezet letten op alle details van het gedrag van de leerlingen (kauwgom, boekentassen, orde, zithouding, prutsen, babbelen …) en hen hierop berispen, hierbij de stem kort en krachtig verheffen, …

Ik merkte al snel dat hierdoor de lessen vlotter gingen, leerlingen meer betrokken waren en er meer respect ontstond voor mijn persoon. Blijkbaar zijn de oude pedagogische trucjes toch beproefde instrumenten.

Ruben Brugnera, in een stagereflectieverslag

Je pedagogische aanpak

Schenk je leerlingen vertrouwen

Leandro heeft het tijdens het eerste jaar moeilijk gehad, vooral in het eerste trimester. Hij kreeg de klas moeilijk onder controle en al helemaal niet stil. Op onze school heeft een leerkracht veel administratief werk aan het begin van een les. Daardoor was Leandro de klas vaak al kwijt voordat hij goed en wel begonnen was. Ik raadde hem aan daarvoor de leerlingen in te schakelen. Elke week benoemde Leandro iemand als zijn persoonlijke secretaresse. Die vult het afwezigheidskaartje in, de klasagenda, deelt uit, haalt op, enz. Op het einde van de week krijgt de leerling daar punten voor. De eer om zijn secretaresse of secretaris te zijn werd al snel bevochten. Het maakte Leandro ook rustiger omdat hij het overzicht behield. Leandro werkt nu zijn 3de jaar bij ons en is intussen verantwoordelijk voor de hervormingen van de richting Kantoor en voor het vakoverschrijdend overleg. De leerlingen dragen hem op handen en de klas staat nooit meer op stelten.

– Marjan Mertens, mentor

Klasmanagement: onderhandel als de hele klas ontevreden is

Misschien moet ik maar aan de leerlingen vragen waarom ze zo reageren. Ik vind het wel fijn als ze zeggen wat ze denken. Dan zit er ook niet zo een muur tussen mij en de klas, zo van: zij denken allemaal dingen en ik doe er niets mee. Ja, want dan ligt het misschien wel aan jou. Misschien moet ik dan bij mezelf nadenken, misschien moet ik het op een andere manier brengen zodat het wel interessant wordt. Ja, ik kan het hen in ieder geval vragen. Dan hoor je wat ze vinden want ze zijn toch heel vaak eerlijk. En als ik er niets mee kan, dan kan ik er niets mee. Dan heb ik het in ieder geval gevraagd.

– Nicole Van der Marel, tweede jaar leerkracht, op www.leraar24.nl

Je klasmanagement – starttips

Een startende PO-leerkracht

“De leerlingen hebben vorige les een opdracht gekregen en werken die nu verder af. Alle leerlingen zijn druk bezig, maar de ene na de andere vraagt meer uitleg over de werkwijze. De leraar loopt van tafel naar tafel om elke leerling individueel te ondersteunen. Overal moet hij ongeveer dezelfde uitleg geven.

Bij de bespreking confronteer ik hem daarmee. Hij doet dit om geen tijd te verliezen, zegt hij, maar deze werkwijze kost hem enorm veel energie. Volgende les wil hij bij het begin van de les de opdracht herhalen en het werk van de leerlingen stoppen als hij een mededeling van ‘algemeen belang’ heeft.

“Het werkt! Eureka!”

roept hij wanneer ik hem de volgende dag op straat tegenkom.” – Rein Van Keer, mentor

Chaotische klas

“Ik had een klas die zich ongemeen chaotisch gedroeg. Ik moest voortdurend opmerkingen maken en hoe meer ik dat deed, hoe minder effect het nog had. Ik zag het echt niet meer zitten. Ik trok elke dag met loden benen naar die klas. Het was dan nog mijn klas. Ik was de klastitularis en ik haatte mijn leerlingen, erg hé! Ik was er boos op tijdens de les en eens ik thuis was nog steeds. En je leerlingen zien dat. Dat is niet goed. Ik weet dat. Op een dag heb ik daar met de mentor over gesproken. Ze gaf me toen een tip waar ik haar nog steeds dankbaar voor ben want hij heeft mijn schooljaar goedgemaakt.”

“In plaats van te eisen dat ze zich zouden gedragen, vraag hen één concreet ding goed te doen die les. Maak daar voor de leerlingen een uitdaging van en beloof hen een schouderklopje op het einde van de les”

Dat heeft gewerkt, echt waar. En het was voor mijn houding in mijn klas een keerpunt. –  R.D., tweede jaar leerkracht

Uitspraak van een starter

Toen ik de kracht van de stilte ontdekte, werd dit tijdens mijn lessen ook een rustmoment voor mezelf.

Stefaan Lamonte, mentor